Over Tango Twee

“How much of this stuff do he think we can stand?”
The Spinners 
(The Rubberband Man, 1976)

Van juli 1994 tot januari 1995 heb ik deelgenomen aan de tweede rotatie van het Dutch battalion (Dutchbat) in voormalig Joegoslavië. Het versterkte Nederlandse infanteriebataljon Dutchbat maakte daar deel uit van de United Nations Protection Force (UNPROFOR).

Dutchbat II was m’n eerste uitzending en stond onder bevel van luitenant-kolonel P.L.E.M. Everts.

siminhan

Als gewondenverzorger was ik binnen Dutchbat II ingelijfd bij het geneeskundig detachement van de Bravo Compagnie, met als standplaats Simin Han in het noordoosten van Bosnië. Op de compound runden we daar een zogenaamde hulppost, waar een arts dagelijks spreekuur hield en in-geval-van traumapatiënten konden worden behandeld.

Simin Han ligt oostelijk van Tuzla, één van de grootste steden in Bosnië.

De afstand tussen de bataljonsstaf van Dutchbat II, in het stadje Srebrenica, en de compagnie in Simin Han bedraagt ongeveer 65 km.

Kaart Simin Han en Tuzla - kopie

De Bravo Compagnie maakt deel uit van 12 Infanteriebataljon Luchtmobiel en wordt geleid door kapitein P. van der Sar.

Op het dak van het hoofdgebouw op de compound bevond zich de observatiepost Golf (OP Golf), die de troepenbewegingen van en naar de Sapna Thumb in de gaten hield.

OP Alfa, aan de hoofdpoort, observeerde het voorportaal van de compound. Al het zichtbare met betrekking tot de strijdende partijen en de lokale bevolking werd onder meer vanaf beide OP’s 24/7 waargenomen.

Onze observatie betrof ook het turven van de schoten en eventuele impacts van kleinkaliberwapens, lichte en zware machinegeweren, artillerie, mortieren e.d.

tangotwee-03

Observatiepost Golf (OP Golf) op het dak van het hoofdgebouw op de compound in Simin Han.

tangotwee-opgolf

Zicht op de compound vanaf OP Golf.

tangotwee-prefab

Prefab op de compound.

tangotwee-ingangcompound

Ingang van de compound in Simin Han, met aan de rechterzijde OP Alfa.

Omdat Dutchbat verspreid was over compounds in de enclave Srebrenica – zowel in het stadje Srebrenica als in Potočari – en het buiten de enclave gelegen Simin Han, waren op onze locatie ook de plaatsvervangend bataljonscommandant en een deel van de bataljonsstaf gehuisvest.

Op een van de heuvels aan de buitenzijde van het gehuchtje Jajići bevond zich de observatiepost Tango Twee (T2), naamgever van mijn boek. Jajići ligt zo’n 25 km ten oosten van onze compound in Simin Han.

Om bij de OP te komen, draaiden we bij het verlaten van de compound linksaf de hoofdweg op. Die stijgt tot aan de Čaklovići-tunnel langzaam. Na het gatenkaaswegdek van de tunnel laten we Tojšići, Rainci Gornji en Miljanovci achter ons. In Kalesija rijden we voorbij het roadblock van de VRS, waarna we opnieuw linksaf slaan. Deze veel slechtere en vooral smallere weg leidt na ruim vijf km de heuvels in tot bij Tango Twee.

Feitelijk bestaat de OP uit twee gedeelten: OP I, naast de bunker en de watertank aan een ogenschijnlijk onbelangrijk weggetje in een even onbeduidend plaatsje; en OP II, de markante observatietoren met als zwaarste wapen de TOW-antitank. OP I en II liggen beiden op de omheinde binnenplaats van een voormalige woonhuis. Dit is nu wit geschilderd, terwijl aan de zijde van het dal in zwart de letters UN in het oog springen.

Tango Twee is onze grootste en belangrijkste OP. De ligging, op de top van een heuvel, garandeert dat we als een konijn in de koplampen van een auto, onmiskenbaar worden waargenomen door de strijdende partijen.

tangotwee-tegel

De passieve bescherming van Tango Twee bestaat uit hesco’s en zandzakken. In dit deel van onze Area of Responsibility (gebied van verantwoordelijkheid) houden we – zoals dat in defensiejargon heet – “smoel op het terrein”.

Ver in het voorterrein van Tango Twee ligt het vliegveld van Tuzla. Dichterbij heeft de OP zicht op de confrontatielijn waar de ABiH en de VRS op sommige plaatsen op slechts enkele tientallen meters tegenover elkaar staan – althans in mijn herinnering. Ook hebben we vanaf onze OP uitzicht op het onderhandelingspunt Alfa Nul (A0).

Een ander deel van de opdracht bestaat uit het uitvoeren van verschillende soorten patrouilles in het gebied.

Het gebied waar wij opereren wordt ook wel de Sapna Thumb genoemd, naar het op een duim lijkende uitsteeksel op de kaart. Simin Han ligt aan de zuidelijke rand van dit gebied.

De Sapna Thumb wordt doorsneden door de confrontatielijn en is, op een smalle strook na, geheel omsingeld door de VRS. De ABiH verdedigt de Sapna: het is aannemelijk dat vanuit de corridor een smokkelroute naar de moslimenclave Srebrenica leidt.

tangotwee-radio

De auteur achter de radio op T2.

tangotwee-afvallocatie

De vuilverbrandingsplaats op de OP.

De Sapna is van strategische betekenis in de Sector North-East van het Bosnia and Herzegovina Command (BH Command) van UNPROFOR. En voor het omgevingsbewustzijn van de Bravo Compagnie zijn zowel de Sapna als de omgeving van de compound in Simin Han en die van Tango Twee van vitaal belang.

Het eerste object om rekening mee te houden is Tuzla Airbase (Aerodrom Dubrave-Tuzla): ten zuiden van Simin Han, oostelijk van Zivinice en, gezien vanaf Tango Twee, ver in het voorterrein.

Vanwege het voortdurende gevaar van beschietingen door de VRS wordt op dit vliegveld nauwelijks gevlogen. Dat is tegen het zere been van UNPROFOR, dat de verharde banen in maart 1994 van de Bosniaks kreeg overgedragen en er humanitaire hulpvluchten op wil uitvoeren. Na de val van de enclave Srebrenica zullen op dit vliegveld vele duizenden vluchtelingen worden opgevangen.

Een tweede strategische locatie is de betonnen toren in Stolice op Mount Majevica, ruim 15 kilometer oostelijk van Tuzla. De toren is in handen van de VRS, die haar gebruikt voor radar- en verbindingsactiviteiten. Stolice Tower speelt onder meer een rol in de communicatie tussen de Servische regering en legerleiding in Belgrado en die van de Bosnische Serviërs in Pale. In september 1995 zal de toren door de NAVO in operatie Deliberate Force worden platgegooid.

tangotwee

Ook Mount Vis, ten zuiden van Tuzla, is in handen van de VRS. De hele oorlog weten de Bosnische Serviërs hier hun artillerieopstellingen te behouden en regelmatig de vele moslimdorpjes in de Sapna Thumb en observatiepost Tango Twee onder vuur te nemen. De heuvel, door de VN omgedoopt tot Sugar Hill, speelt de hoofdrol in operatie Bøllebank, de enige actie van UNPROFOR waarbij tanks werden ingezet tegen een van de strijdende partijen.

Tot slot is er nog de Čaklovići Gornji, de tunnel die de compound in Simin Han met Kalesija verbindt. Bij de militairen in Simin Han is deze onder andere bekend als het keerpunt van het hardlopen, waarbij het in de richting van de tunnel heuvelop gaat. Om vanuit de richting Tuzla observatiepost Tango Twee of Tuzla Airbase te bereiken, dient de tunnel te worden gepasseerd. Na de tunnel bevindt zich bij Kalesija een roadblock van de VRS.

Dagboek Dutchbat II

De gehele uitzending heb ik minutieus een dagboek bijgehouden. Hierin staan niet alleen de belevenissen van mijn omgeving en mezelf en de gebruikelijke faits divers, ook is in de marge het (inter)nationale nieuws meegepikt.

Op dit dagboek is het grootste deel van het boek Tango Twee gebaseerd.

Aanvullingen in het boek komen van gesprekken met (oud-)collega’s en verschillende open bronnen.

tangotwee-ik

db2

Met dank aan Bert Soer.

Advertenties

Een gedachte over “Over Tango Twee

  1. Helemaal top. We hebben natuurlijk samen daar gezeten en wat een heftige dingen ik vanaf Sugar hill meegemaakt. Ben heel benieuwd naar het boek.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s